XYZ Contagion

Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα

Αυστρία: Μοντέλο Χάιντερ: Τότε που «περιμέναμε τον Ελληνα Χαϊντερόπουλο»

Posted by Κλέων Ι. στο 2000/03/19

Με αφορμή την παρ’ ολίγον νίκη του ακροδεξιού Νόρμπερτ Χόφερ στις προεδρικές εκλογές της Αυστρίας, ας θυμηθούμε τότε που «περιμέναμε τον Ελληνα Χαϊντερόπουλο». Ο Ιός γράφει για το ‘Μοντέλο Χάιντερ’. Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΕΨΙΛΟΝ της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας στις 19 Μαρτίου 2000. Υπάρχει στην ιστοσελίδα του ‘Ιού’, ασφαλώς, -εδώ το πρωτότυπο δημοσίευμα με τις φωτογραφίες.

Θυμίζουμε ότι όταν το FPO σχημάτισε το 2000 κυβέρνηση συνασπισμού με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα, αποτέλεσμα ήταν η Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει κυρώσεις στην Αυστρία, επειδή η ΕΕ θεωρούσε ότι η κυβέρνηση συνεργασίας «νομιμοποιούσε την ακροδεξιά στην Ευρώπη».

[Σ.Σ.: Ο ‘Ελληνας Χαϊντερόπουλος’ είναι εύρημα του Ριχάρδου Σωμερίτη, δείτε εδώ, και για τους Ελληνες Χάιντερ, οπωσδήποτε εδώ]

Οδηγίες προς πολιτευομένους, Πως θα γίνετε Χάιντερ της Ελλάδας, ΕΨΙΛΟΝ, 19/03/2000

Οδηγίες προς πολιτευομένους, Πως θα γίνετε Χάιντερ της Ελλάδας, ΕΨΙΛΟΝ, 19/03/2000

 

ΟΔΗΓΙΕΣ ΠΡΟΣ ΠΟΛΙΤΕΥΟΜΕΝΟΥΣ

Πώς θα γίνετε Χάιντερ της Ελλάδας

 

Με την περικοπή των κατά κεφαλήν προεκλογικών δαπανών οι υποψήφιοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα επικοινωνίας με την εκλογική τους πελατεία. Η λύση βρίσκεται στην απομίμηση πετυχημένων μοντέλων του εξωτερικού. Για να βοηθήσουμε τους αναξιοπαθούντες ακροδεξιούς όλων των κομμάτων, παρουσιάζουμε σήμερα σε εύληπτα μαθήματα το ‘μοντέλο Χάιντερ’.

Κακά τα ψέματα. Ακόμα κι εκείνοι (οι πολιτικοί ή δημοσιογράφοι) που έσπευσαν να κρούσουν τον κώδωνα του κινδύνου για το ‘φαινόμενο’ Χάιντερ, δύσκολα έκρυψαν την έκπληξή τους (ή και το θαυμασμό και ίσως τη ζήλια τους) για το κατόρθωμα του Αυστριακού πολιτικού. Πώς διάβολο κατάφερε σε τόσο λίγα χρόνια να γοητεύσει με τόσο βάρβαρες ιδέες; Ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας του;

Αποφασίσαμε να βοηθήσουμε τους δικούς μας πολιτικούς που θα ήθελαν να ακολουθήσουν τα χνάρια του αυστριακού συναδέλφου τους, ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης του Απριλίου. Το μυστικό του Χάιντερ είναι ο λόγος του. Χάρη στον τρόπο που χειρίζεται τη γλώσσα και διατυπώνει τα πολιτικά του επιχειρήματα κατορθώνει να ξεπεράσει όλους τους φραγμούς της ‘περιθωριακής’ ακροδεξιάς και να αναδειχθεί σε πρωταγωνιστή της πολιτικής σκηνής. Αρκούν, λοιπόν, τέσσερα μαθήματα και λίγη εξάσκηση για να φτάσετε στην επιτυχία.

 

Η πολιτική ως διασκέδαση

Μάθημα πρώτο: ο πολιτικός είναι σταρ ειδικού τύπου.

Είναι κοινός τόπος ότι η σύγχρονη πολιτική πρέπει να είναι και ‘διασκεδαστική’, να μπορεί δηλαδή να εναλλάσσεται στην καθημερινότητα του κοινού με τα ριάλιτι σόου, τις αθλητικές εκπομπές, τις ιστορίες για σεξ, τα φρικτά εγκλήματα κλπ. Η τηλεόραση έχει κεντρικό ρόλο σ’ αυτή την εξέλιξη της πολιτικής πράξης. Αλλά ο σύγχρονος πολιτικός δεν μπορεί να αρκεστεί στη μίμηση της συμπεριφοράς ενός οποιουδήποτε τηλεοπτικού αστέρα. Ο πολιτικός πρέπει ταυτόχρονα να προκαλεί μια αντιπαράθεση, δεν είναι δυνατόν να απευθύνεται εξίσου σε όλους, γιατί τότε μεταμορφώνεται σε ‘μη-πολιτικό’. Όμως η αντιπαράθεση αυτή δεν μπορεί να γίνεται με πολιτικά επιχειρήματα, τα οποία δεν ταιριάζουν στην λογική της πολιτικής ως διασκέδασης.

Στην εγγενή αυτή αντίφαση της σύγχρονης πολιτικής ο Χάιντερ απαντά με δυο γλωσσικά τεχνάσματα, τους υπαινιγμούς και τις λεκτικές προσωπικές επιθέσεις.

Με τους υπαινιγμούς που αναφέρονται σε κοινές εμπειρίες του πολιτικού στρατοπέδου της μαχητικής δεξιάς, ο Χάιντερ πετυχαίνει να συσπειρώνει τους πιο ένθερμους οπαδούς του, θυμίζοντάς τους την παραδοσιακή τους συστράτευση. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγει να πει ρητά κάτι που ενδεχομένως θα τον έφερνε σε δύσκολη θέση. Οι οπαδοί των άλλων πολιτικών στρατοπέδων συνήθως δεν κατανοούν καν αυτούς τους υπαινιγμούς.

Με τις προσωπικές λεκτικές επιθέσεις υποκαθίσταται η (απούσα) πολιτική πόλωση με μια προσωπική πόλωση. Οι ψηφοφόροι είναι υποχρεωμένοι να πάρουν θέση. Είναι υπέρ αυτού που εξαπολύει την επίθεση ή υπέρ εκείνου που τη δέχεται;

Οι λεκτικές προσωπικές επιθέσεις του Χάιντερ και η εκστόμιση βρισιών προκαλεί το ενδιαφέρον του κοινού. Από την άλλη μεριά, οι υπαινιγμοί του αποτελούν το αγαπημένο θέμα των δημοσιογράφων, εφόσον μπορεί καθένας να συμπληρώσει όπως θέλει τα δυσκόλως εννοούμενα. Με τη διπλή αυτή μέθοδο, στις δημόσιες αντιπαραθέσεις υπάρχει η τάση να μη διαφωνούν οι εκπρόσωποι των κομμάτων για πολιτικά ζητήματα, αλλά για μια «εικονική πολιτική πραγματικότητα».

Οσο πιο περίπλοκη, δύσκολη και αντιφατική είναι μια πολιτική κατάσταση, τόσο πιο εύκολο για τον κάθε Χάιντερ είναι να μεταθέσει το πρόβλημα και να εμφανιστεί ο ίδιος ως φορέας της «μεταπολιτικής». Ο χειρισμός αυτών των δύσκολων πολιτικών υποθέσεων προϋποθέτει συμβιβασμούς, υποχωρήσεις, ακόμα και πάλη συμφερόντων. Ο «μεταπολιτικός» κ. Χάιντερ μπορεί εύκολα να παρουσιάσει κάθε δύσκολο χειρισμό ως «διεφθαρμένο» και τελικά να αναγορεύσει τη «διαφθορά» σε πραγματικό πρόβλημα. Η εξαγγελία αυτή δεν συνδέεται με την υπόδειξη συγκεκριμένων σκανδάλων διαφθοράς.

Το ‘μεταπολιτικό’ τέχνασμα λύνει λοιπόν το πρόβλημα της πολιτικής ως διασκέδασης και σόου:

– Εμφανίζει ως δυνατή μια πολύ απλή πολιτική, χωρίς βέβαια να απλοποιεί τις συνθήκες και τους συσχετισμούς.

– Αυτός που χρησιμοποιεί το τέχνασμα παύει να εμφανίζεται ως εκπρόσωπος κάποιου κόμματος. Αυτοπροσδιορίζεται ως υπεράνω κομμάτων.

– Παρουσιάζει ως γελοία τα (άλλα) κόμματα, κατηγορώντας τα ότι δεν είναι σε θέση να συλλάβουν τον πυρήνα του αποτυχημένου συστήματος.

Δεν είναι ανάγκη να διαθέτει κανείς γνώσεις πολιτικής θεωρίας για να καταλάβει ότι αυτό το τέχνασμα οδηγεί κατευθείαν στον λαϊκισμό και την ακροδεξιά. Ο λαϊκισμός προκύπτει από αυτή την έκδηλη καταφρόνηση της πολιτικής δραστηριότητας (των άλλων φυσικά) με το επιχείρημα ότι όλοι (οι άλλοι) είναι έτοιμοι να «συμβιβαστούν». Ο ακροδεξιός χαρακτήρας προκύπτει από την συνολική απόρριψη των πολιτικών κομμάτων και την προώθηση της ιδέας του «σωτήρα», δηλαδή του «φίρερ».

Οι γλωσσικές μορφές του ‘μεταπολιτικού’ τεχνάσματος που χρησιμοποιεί ο Χάιντερ (και όχι μόνο) είναι κυρίως τρεις:

– Συνολική και ισοπεδωτική επίθεση εναντίον όλων των πολιτικών αντιπάλων.

– Καταλογισμός ταπεινών κινήτρων στους αντιπάλους και πλήρης αγνόηση της επιχειρηματολογίας τους.

– Προσπάθεια να μην αντιμετωπίζεται ο πολιτικός αντίπαλος ως δρων υποκείμενο, αλλά ως μαριονέτα του ‘συστήματος’.

 

Οι λεκτικές επιθέσεις

Μάθημα δεύτερο: να βρίζετε με σύνθετες λέξεις.

Οι λεκτικές επιθέσεις του Χάιντερ μοιάζουν με την αγαπημένη φρασεολογία του Χίτλερ. Ακόμα και όταν δεν ταυτίζονται ως διατυπώσεις, παρουσιάζουν αξιοσημείωτη συντακτική ομοιότητα. Αυτό που τις χαρακτηρίζει είναι η ‘δημιουργικότητα’ με την εφεύρεση καινούργιων σύνθετων επιθέτων. Για να είναι αποτελεσματική μια εξύβριση δεν πρέπει να διατυπώνεται με τη μορφή «ο Χ είναι ….» Το γνωρίζει αυτό ο κ. Χάιντερ και δηλώνει: «Στην Αυστρία υπάρχει ένα αδίστακτο υπαλληλικό κράτος με συμπίλημα εξουσιών, με οικονομία κομματικών καταλόγων και με προνόμια.» (24.4.91) Είναι χαμένος όποιος απαντήσει σ’ αυτή τη φράση λέγοντας απλώς ότι «το κράτος δεν είναι υπαλληλικό». Μένουν αναπάντητες άλλες τρεις καταγγελίες. Αλλά και όποιος απαντήσει ότι «δεν είναι δυνατόν να παίρνουμε στα σοβαρά παρόμοιες γενικές επιθέσεις», κινδυνεύει να εμφανιστεί αλαζονικός και σίγουρα δεν πείθει.

Οι τυπικές βρισιές του Χάιντερ έχουν μια αξιοσημείωτη ποικιλία έμπνευσης. Προέρχονται από διάφορες θεματικές περιοχές:

– Τα ζώα και τη σχέση ανθρώπων και ζώων: «ένα κουνέλι που τρέμει από φόβο μπροστά στην οχιά των συνδικάτων», «ο υπουργός έγινε άγριο θηρίο».

– Τα σωματικά χαρακτηριστικά: «κομψευόμενος», «δεν του κάνουν τα παντελόνια», «απολειφάδι», «εξάμβλωμα».

– Βρόμικες καταστάσεις ή συμπεριφορές: «σκουπίζουν τα πόδια τους στη μνήμη των πεσόντων», «το κατακάθι των ανθρώπων», «κατουράει στο πόδι του».

– Τη σαπίλα: «το σαθρό εξουσιαστικό οικοδόμημα των παλιών κομμάτων», «η σάπια κάστα των πολιτικών».

– Τις κοινωνικά αξιοκαταφρόνητες ιδιότητες: «ξεσκονόπανα», «χάος», «αδίστακτοι», «λωποδύτες».

– Τις πολιτικά αξιοκατάκριτες ιδιότητες: «μανδαρίνοι», «μονάρχης», «ακροβάτης», «φασίστας».

– Την εγκληματικότητα: «δολοφόνοι», «βιασμός», «ληστρικός συρφετός», «βανδαλισμός».

-Τις αναφορές στο ναζιστικό παρελθόν: «παλιά κόμματα», «τελική λύση του αγροτικού ζητήματος».

Η τακτική αυτή συμπληρώνεται με καλαμπούρια, τα οποία έχουν συχνά αφορμή το όνομα του πολιτικού αντιπάλου. Τον παλιό γενικό γραμματέα του SPO που ονομαζόταν Κέλερ, ο Χάιντερ συνήθιζε να τον αποκαλεί Killer.

 

Το παιχνίδι των υπαινιγμών

Μάθημα τρίτο: να μιλάτε με διφορούμενα και υπαινιγμούς.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα για τον τρόπο που χρησιμοποιεί ο Χάιντερ τους υπαινιγμούς είναι η αναφορά του σε μια εκδήλωση του γερμανικού κόμματος CSU στο Μόναχο: «Η Πολωνία πήγαινε καλά μόνο όταν στάλθηκαν εκεί γερμανοί αγρότες κατά την ανατολική αποίκιση». (2.5.91). Οι ακροατές χειροκρότησαν θερμά και ο Χάιντερ πήρε θάρρος να συνεχίσει: «Τι σόι χώρα είναι αυτή όπου εκλέχθηκε ένας πρόεδρος που η φυσιογνωμία του γίνεται όλο και πλατύτερη αντί να ασχολείται με τα καθήκοντά του;’.

Η πρώτη πρόταση έχει σαφή σοβινιστικό χαρακτήρα, και μάλιστα ο Χάιντερ εμφανίζεται εδώ ως μέλος του γερμανικού έθνους. Υποδηλώνεται ότι μόνο με την επίδραση ενός ξένου έθνους θα μπορούσαν τα πράγματα να βελτιωθούν στην Πολωνία. Όσο για τη δεύτερη πρόταση, εδώ μιλάει μεν για ‘χώρα’, υπονοεί όμως ‘λαό’. Πρόκειται πάλι για ένα σαφή σοβινιστικό χαρακτηρισμό, εφόσον αποδίδεται συλλήβδην στο πολωνικό έθνος.

Αν εξετάσουμε πιο προσεκτικά τις διατυπώσεις, διαπιστώνουμε ότι ο Χάιντερ με τον όρο ‘ανατολική αποίκιση’ παίζει ένα διφορούμενο παιχνίδι. Αναφέρεται στην κατοχή του πολωνικού εδάφους κατά τον 19ο αιώνα από την Αυστρία, την Πρωσία και τη Ρωσία, αλλά ταυτόχρονα κλείνει το μάτι στους υποψιασμένους: αυτό που γνωρίζουν όλοι είναι ότι το 1939 η ναζιστική Γερμανία κατέλαβε την Πολωνία και ότι ακόμα και σήμερα περιλαμβάνει στο έδαφός της ένα μέρος της γειτονικής χώρας. Ο στόχος της ‘ανατολικής αποίκισης’ ήταν ένα από τα κύρια σημεία του ναζιστικού προγράμματος και περιλάμβανε την Πολωνία και τη Σοβιετική Ένωση. Η αναφορά σε ‘γερμανούς αγρότες’ προδίδει ότι στο μυαλό του ο ομιλητής είχε μόνο τη ναζιστική περίοδο.

Η δεύτερη φράση μοιάζει κάπως ακατανόητη. Τι σχέση έχει το ‘πλάτος της φυσιογνωμίας’ με την πολιτική ικανότητα; Εδώ ο Χάιντερ σπάει ακόμα ένα ‘ταμπού’ και αναφέρεται σε σωματικά χαρακτηριστικά ενός πολιτικού (και μάλιστα αρχηγού άλλου κράτους). Ομως δεν λέει απλά ότι ‘είναι χοντρός’. Διαλέγει να μιλήσει για χαρακτηριστικά της ‘φυσιογνωμίας’ του, παραπέμποντας ευθέως στη ρατσιστική συλλογιστική της ναζιστικής περιόδου, όπου τα εξωτερικά χαρακτηριστικά των ‘υποδεέστερων φυλών’ θεωρούνταν σημάδι πνευματικής υστέρησης και αδυναμίας.

Με τον τρόπο αυτό ο Χάιντερ υποδηλώνει στους μυημένους ακροατές του ότι συμμερίζεται τον σύγχρονο ρατσιστικό και επεκτατικό πολιτικό λόγο της γερμανικής ακροδεξιάς εναντίον της Πολωνίας, χωρίς ωστόσο να πει λέξη συγκεκριμένη για το σήμερα.

 

Η αυτοδιάψευση χωρίς διάψευση

Μάθημα τέταρτο: μπορείτε να διαψεύδετε χωρίς κανένα πρόβλημα τις δικές σας δηλώσεις, επιμένοντας ωστόσο στις απόψεις σας!

Η πιο γνωστή διατύπωση του Χάιντερ είναι η αναφορά στην ‘επιτυχημένη πολιτική απασχόλησης’ που εφαρμόστηκε επί Τρίτου Ράιχ. Πρόκειται για απόσπασμα ομιλίας του Χάιντερ στην τοπική βουλή της Καρινθίας, σε απάντησή του προς τον εκπρόσωπο των Σοσιαλδημοκρατών: ‘Αυτά δεν θα συνέβαιναν στο Τρίτο Ράιχ, διότι στο Τρίτο Ράιχ υπήρχε νοικοκυρεμένη πολιτική απασχόλησης, πράγμα που δεν είναι σε θέση να καταφέρει η κυβέρνησή σας στη Βιέννη.’ (13.6.91) Με τα λόγια αυτά ο Χάιντερ έθιγε το μεγάλο ταμπού της αυστριακή πολιτικής ζωής, εμφανιζόταν δηλαδή ως υποστηρικτής (έστω και μιας πτυχής) του ναζιστικού καθεστώτος. Ακολούθησε πανδαιμόνιο στη βουλή, και ξαναπαίρνοντας το λόγο ο Χάιντερ τα πήρε όλα με ευκολία πίσω: «Είναι σαφές ότι δεν εννοούσα σε καμία περίπτωση ότι η πολιτική απασχόλησης του Τρίτου Ράιχ πρέπει να αξιολογηθεί ως θετική σε σύγκριση με την αυστριακή πολιτική απασχόλησης». Σε λίγη ώρα δεν δίστασε να ζητήσει και συγγνώμη: «Αν αυτό θα σας καθησυχάσει, τότε παίρνω πίσω τη δήλωσή μου, εκφράζοντας τη λύπη μου.»

Με την ίδια ευκολία, όμως, ο Χάιντερ διαψεύδει τη διάψευσή του και επανέρχεται στις προκλητικές θέσεις του. Τον βοηθούν οι πολιτικοί του αντίπαλοι και οι δημοσιογράφοι που τον ξαναρωτούν για το ζήτημα την επομένη. Το γεγονός ότι τον ξαναρωτούν σημαίνει ότι δεν πιστεύουν την ειλικρίνεια της συγγνώμης του. Αλλά τότε γιατί τον ξαναρωτούν; Για ποιο λόγο θα ήταν πιο αξιόπιστη η δεύτερη διάψευση; Η απαίτηση για μια νέα δήλωση-διάψευση στοχεύει στον εξευτελισμό του ερωτώμενου. Ταυτόχρονα, όμως, του δίνει τη δυνατότητα να πάρει πίσω τη διάψευση και να επανέλθει -με πιο ήπια διατύπωση- στην αρχική του θέση.

Την επομένη, σε συνέντευξη στο κρατικό ραδιόφωνο, ο Χάιντερ επανέρχεται δριμύτερος: «Αυτό που είπα ήταν μια διαπίστωση του γεγονότος ότι το Τρίτο Ράιχ δημιούργησε μεγάλο αριθμό θέσεων εργασίας μέσω μιας εντατικής πολιτικής απασχόλησης και έτσι εξάλειψε την ανεργία.» Ο δημοσιογράφος μένει έκπληκτος: «Για μια ακόμα φορά σας ρωτώ, πιστεύετε ότι η πολιτική απασχόλησης του Τρίτου Ράιχ ήταν καλή ή όχι;» Ο Χάιντερ συνεχίζει: «Εγώ δεν την έκρινα, απλώς είπα ότι δημιουργήθηκαν σε ελάχιστο χρόνο πολυάριθμες θέσεις εργασίας. Αυτό είναι μια ιστορική πραγματικότητα.» Απαντώντας στον απορημένο δημοσιογράφο που ρωτάει αν τελικά υπήρξε «γλωσσική παραδρομή» ή όχι, ο αυστριακός πολιτικός παραμένει αινιγματικός: «Έκανα μια διευκρίνιση για όσους με παρανόησαν. Όσοι άκουσαν την αρχική μου δήλωση προσεκτικά δεν θα είχαν ανάγκη αυτή τη διευκρίνιση.»

Ο Χάιντερ παίζει αριστοτεχνικά αυτό το παιχνίδι αλήθειας και ψεύδους. Στηρίζεται σε διφορούμενες διατυπώσεις και είναι έτοιμος να ακροβατεί, όταν αναφέρεται στο ιστορικό παρελθόν του εθνικοσοσιαλισμού. Μ’ αυτό τον τρόπο στρέφει κατά των αντιπάλων του το πολιτικό αυτό ταμπού, χωρίς να προδίδει τα πιστεύω των σκληροπυρηνικών του οπαδών.

Τα ειδοποιά χαρακτηριστικά της πολιτικής του Χάιντερ δεν μας είναι ξένα. Τα συναντούμε αρκετά συχνά σε ομιλίες και συνθήματα ορισμένων εγχώριων πολιτικών. Λυπούμαστε αν στο μοντέλο αυτό αναγνωρίσουν τον εαυτό τους και κάποιοι έλληνες πολιτικοί που δεν αυτοπροσδιορίζονται στην ακροδεξιά. Να μας συμπαθούν, αλλά δεν είναι δικό μας το λάθος.

 

Ένα στεφάνι με αγκάθια

Οι υπαινιγμοί του Χάιντερ είναι συνήθως κρυμμένοι και απευθύνονται σε ένα μυημένο κοινό. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το απόσπασμα που ακολουθεί από μια ομιλία του, το Νοέμβριο του 1986, κατά τη διάρκεια κατάθεσης στεφάνων στους πεσόντες των παγκοσμίων πολέμων:

«Αυτή τη στιγμή και σ’ αυτό τον τόπο στρέφεται η σκέψη μας στους άνδρες που έδωσαν τη ζωή τους κατά τον Πρώτο και τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο για να εξασφαλίσουν το μέλλον της πατρίδας τους. Αλλά και στα αναρίθμητα θύματα του άμαχου πληθυσμού – γυναίκες και παιδιά- που βρέθηκαν εκτεθειμένα και απροστάτευτα στο έλεος των βομβαρδισμών. Το γεγονός ότι έγινε δυνατή η ανοικοδόμηση της πατρίδας μας από τα ερείπια του πολέμου το οφείλουμε επίσης σ’ αυτή τη γενιά -μια γενιά, η οποία αντιμετώπισε συνεχείς διαβολές. Το στράτευμα υφίσταται το διασυρμό και το στιγματισμό από ορισμένους κύκλους. Κάποιοι κύριοι γυρίζουν την πλάτη στις εκδηλώσεις τιμής για τους πεσόντες και τους βετεράνους του πολέμου, αλλά τις ψήφους αυτής της ομάδας τις επιζητούν. Είναι ντροπή να βλέπουμε αυτούς τους ανθρώπους που τα έχουν δώσει όλα -δηλαδή ακόμα και τη ζωή τους- να δέχονται λάσπη από κοπανατζήδες και πολιτικούς καιροσκόπους. Πρέπει να δοθεί τέρμα σ’ όλα αυτά. Δεν καταλαβαίνω για ποιο λόγο πρέπει να θεωρούμε εγκληματίες τους πατεράδες και τους παππούδες μας, κάτι που διαλαλούν τόσο πολλοί πολιτικοί. Υποστηρίζω αυτή τη γενιά, τόσο τους πεσόντες όσο και τους επιζήσαντες.»

Η προσεκτική ανάγνωση αυτού του αποσπάσματος έχει πολλά να μας μάθει για τον τρόπο που χειρίζεται το λόγο ο Χάιντερ. Το κείμενο δεν περιέχει τα τυπικά χαρακτηριστικά του ακροδεξιού λόγου. Ούτε ριζοσπαστικός λαϊκισμός ανιχνεύεται, ούτε προβάλλεται κάποιος «φίρερ»-σωτήρας, ούτε εκπέμπεται μίσος για κάποια φυλετική ή μειονοτική ομάδα. Όμως το συμπέρασμα του ακροατή είναι δεδομένο. Θυμίζουμε ότι εκείνη την περίοδο ήταν στην Αυστρία επίκαιρη η αντιπαράθεση για το ναζιστικό παρελθόν του υποψήφιου προέδρου Κουρτ Βαλντχάιμ. Η αναφορά στη γενιά του πολέμου παρέπεμπε κατευθείαν στην πολιτική αυτή διαμάχη.

Η διατύπωση «της πατρίδας τους» στην πρώτη φράση έντεχνα υποβάλλει στους ακροατές ότι πρόκειται για κάτι άλλο από την Αυστρία. Υπονοείται σαφώς η «μεγάλη Γερμανία», χωρίς όμως να λέγεται. Περιορίζοντας στα θύματα των βομβαρδισμών τους μόνους αμάχους που αξίζει να τιμηθούν, εξαφανίζει διά μαγείας το Ολοκαύτωμα και όλους τους άλλους αθώους νεκρούς του ναζισμού.

Κατά παράβαση του πρωτοκόλλου που θέλει σε τέτοιες περιπτώσεις οι ομιλίες να μην εμπλέκονται στις διακομματικές αντιθέσεις, ο Χάιντερ χρησιμοποιεί το βήμα αυτό για να κατακεραυνώσει συλλήβδην τους αντιπάλους του. Χρησιμοποιεί τέσσερις διαφορετικές εκφράσεις για να τους χαρακτηρίσει με υποτιμητικό τρόπο. Το στερεότυπο των «ορισμένων κύκλων» αφήνει και κάποια αιχμή απειλής. Υποδηλώνεται ότι έχουν εντοπιστεί οι φορείς αυτών των «αντιστρατιωτικών» απόψεων και επικρέμαται η τιμωρία τους.

Η γερμανική λέξη που χρησιμοποιεί για το «στράτευμα» του επιτρέπει να μη διαχωρίζει τον τακτικό στρατό -τη Βέρμαχτ- από τα ειδικά ναζιστικά σώματα. Όσο για την αναφορά στις «ψήφους αυτής της ομάδας» που τις «επιζητούν» οι «καιροσκόποι», και εδώ ο Χάιντερ αναφέρεται σε συγκεκριμένο ιστορικό προηγούμενο: ενώ το 1945 οι Αυστριακοί που είχαν προσχωρήσει στο ναζιστικό κόμμα υπέστησαν κάποιες ποινικές και διοικητικές διώξεις, λίγα χρόνια αργότερα, στις εκλογές του 1949 τα δυο μεγάλα κόμματα (το SPO και το OVP) συναγωνίζονταν ποιο θα κερδίσει πρώτο την εύνοιά τους.

 

Ένας αξιοσέβαστος δημοκράτης

Δεν θα ήταν δυνατόν να φτάσει εκεί που έφτασε ο Χάιντερ αν δεν είχε την ανέλπιστη βοήθεια των ΜΜΕ αλλά και των πολιτικών εκπροσώπων των δημοκρατικών κομμάτων. Στο γνωστό ερώτημα ‘πώς αντιμετωπίζει η δημοκρατία τους εχθρούς της’, και στο δίλημμα αν πρέπει να τους παρέχει δημόσιο βήμα για την φαιά προπαγάνδα τους, τα αυστριακά μέσα και τα τρία δημοκρατικά κόμματα (SPO, OVP, Πράσινοι) στέκουν αμήχανα. Χαρακτηριστική είναι η εκπομπή που έγινε στην κρατική τηλεόραση τον Φεβρουάριο του 1993, μετά την αποτυχημένη προσπάθεια του Χάιντερ να συγκεντρώσει έναν ικανό αριθμό υπογραφών για να επιβάλει την πολιτική εναντίον των μεταναστών. Συμμετείχε ο ίδιος ο Χάιντερ και οι εκπρόσωποι του SPO, του OVP και των Πράσινων.

Εκείνο που κάνει εντύπωση στην επιχειρηματολογία των τριών κομμάτων είναι ότι:

– Οι τρεις πολιτικοί αποφεύγουν να τοποθετηθούν στους ισχυρισμούς του Χάιντερ περί ‘παρεμπόδισης’ πολιτών κατά τη διεξαγωγή του ‘δημοψηφίσματος’.

– Και οι τρεις δεν μιλούν για τον Χάιντερ, αλλά ‘με’ τον Χάιντερ, του απευθύνονται δηλαδή άμεσα.

Ο Μάιρ του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPO) επικαλείται τη δημοκρατική συνείδηση του Χάιντερ, προϋποθέτει, δηλαδή την ύπαρξη τέτοιας συνείδησης. Θα μπορούσε, π.χ., να πει ότι ‘ο κ. Χάιντερ κατηγορεί τους Αυστριακούς ότι ασκούν το δημοκρατικό τους δικαίωμα να κατακρίνουν δημόσια την πολιτική του. Με τέτοιους ανθρώπους δεν είναι δυνατόν να γίνει διάλογος.’. Αντιθέτως, ο κ. Μάιρ λέει ‘για το Θεό, δεν μπορείτε να το προσάπτετε αυτό σε κανέναν.’ Εκείνη τη στιγμή η κάμερα δείχνει τον Χάιντερ να γνέφει καταφατικά. Στη συνέχεια της παρέμβασής του, ο εκπρόσωπος του SPO παραδέχεται ότι υπάρχουν άλυτα προβλήματα στην πολιτική απέναντι στους μετανάστες.

Ο Νάισερ του Λαϊκού Κόμματος (OVP) αναζητεί τις αιτίες της αποτυχίας του Χάιντερ στο πολιτικό του ύφος. Ο ίδιος διευκρινίζει ότι πολλές από τις θέσεις του Χάιντερ για τη μετανάστευση τις συμμερίζεται μεγάλη μερίδα των ψηφοφόρων και του κάνει υποδείξεις για το πώς πρέπει να φέρεται για να κερδίσει ευρύτερη υποστήριξη. Αντί, δηλαδή, να πει ο κ. Νάισερ ότι ‘η μέθοδος που χρησιμοποιεί ο Χάιντερ να επιτίθεται σε όλους και σε όλα, άνοιξε τα μάτια των ψηφοφόρων’, εμφανίζεται ‘εποικοδομητικός’: ‘Δεν αντελήφθην τις τελευταίες βδομάδες το πολιτικό σας στιλ και τις επιθέσεις εναντίον κάθε τι σημαντικού γι’ αυτή την κοινωνία. Αυτό είναι, πιστεύω, που φόβισε τους πολίτες και εδώ έγκειται, κατά τη γνώμη μου, ένα μέρος της αποτυχίας σας.’

Ακόμα πιο απρόσμενη είναι η στάση του εκπροσώπου των Πράσινων. Θα περίμενε κανείς να πει ότι ‘το δημοψήφισμα είχε τόσο μικρή απήχηση επειδή η πλειοψηφία των Αυστριακών αποκρούει τη ρατσιστική αντιμετώπιση των μεταναστών.’ Όμως τα λόγια του κ. Πιλτς είναι πολύ συγκρατημένα: ‘Μου κάνει εντύπωση, κ. Χάιντερ, το γεγονός ότι εμφανίζεστε πληγωμένος και υποστηρίζετε ότι όλοι έφταιξαν εκτός από σας τον ίδιο. Πρέπει μια φορά να το πείτε καθαρά: έχασα, και αυτή είναι η βαρύτερη πολιτική ήττα των Ελευθεροφρόνων, εδώ και έξι χρόνια. Θα ‘πρεπε λοιπόν να σκεφθείτε μαζί μας για ποιο λόγο χάσατε.’

Το γενικό συμπέρασμα των τηλεθεατών ήταν ότι οι τρεις ‘νικητές’ αντιμετώπιζαν τον Χάιντερ ως τον άσωτο υιό που πρέπει να του δοθεί η ευκαιρία να επιστρέψει στην οικογένεια. Ήταν επόμενο να αδράξει αυτή την ευκαιρία ο Χάιντερ για να στρέψει τη συζήτηση σε γενική πολιτική επιχειρηματολογία. Στο τέλος του ‘στρογγυλού τραπεζιού’ κατάφερε μάλιστα να επιβάλει την άποψη ότι τελικά το δημοψήφισμα είχε επιτυχία ‘εφόσον έδωσε την ευκαιρία να γίνουν παρόμοιες συζητήσεις για την πολιτική απέναντι στους μετανάστες’.

Προφανώς το κοινό αυτής της συζήτησης δεν διέκρινε πουθενά ότι οι απόψεις του Χάιντερ θεωρούνται από τα άλλα κόμματα ‘ακροδεξιές’ και ‘επικίνδυνες’ για τη δημοκρατία.

 

ΣΤΟ ΟΡΙΟ

Ο ΧΑΙΝΤΕΡ ΜΕ ΤΑ ΔΙΚΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΑ

(Όλα τα αποσπάσματα περιέχονται σε επίσημες ανακοινώσεις του γραφείου Τύπου του FPO)

– «Για μένα αξίζει περισσότερο να σφίξω το χέρι ενός ευπρεπούς αγρότη, παρά του ομοσπονδιακού καγκελάριου, ο οποίος δεν έχει θέση στην κρύα του καρδιά για τις ανάγκες των αγροτών.» (21.10.86)

– «Θα αγωνιστούμε για την αποξήρανση του βάλτου των προνομίων.» (29.10.86)

– «Είμαι εδώ και πολύ καιρό μέλος συνδικάτων, αλλά ποτέ δεν με κάλεσαν σε τοπικές συνελεύσεις ούτε μου δόθηκε η ευκαιρία να εκλέξω τους εκπροσώπους. Όλα γίνονται όπως στο Ανατολικό Στρατόπεδο.» (15.12.86)

– «Το θλιβερό είναι ότι εκατομμύρια ψηφοφόροι προδίδονται από τα παλιά κόμματα.» (23.12.86)

– «Η ανήθικη συκοφάντηση προσώπων και ολόκληρων (πολιτικών) ομάδων είναι γνωστή από την εποχή των Γιακωβίνων.» (11.1.87)

– «Η πολιτική της νέας κυβέρνησης συνεργασίας των σοσιαλιστών κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και τους φτωχούς φτωχότερους.» (17.1.87)

– «Τα μεγάλα κόμματα προδίδουν τα δικά τους αιτήματα. Τα παλιά κόμματα δεν γνωρίζουν τι σκέφτονται οι πολίτες.» (29.1.87)

– «Τα πρωτόγονα συνθήματα της διαδήλωσης των Σλοβένων αποδεικνύουν για μια ακόμα φορά ότι οι εκπρόσωποι της μειονότητας στην Καρινθία δεν ενδιαφέρονται για εποικοδομητικές συνομιλίες.» (2.2.87)

– «Η προνομιακή θέση των μεταναστών οδηγεί σε αύξηση της ανεργίας και γι’ αυτό πρέπει να εξαλειφθεί.» (8.2.87)

– «Οι Πράσινοι δεν είναι παρά καμουφλαρισμένοι αναρχοκομμουνιστές. Μοιάζουν με το καρπούζι που έξω είναι πράσινο και μέσα κόκκινο.» (27.2.87)

– «Η αντίδραση των παλιών κομμάτων στις προτάσεις του FPO μοιάζουν με μανιασμένες άναρθρες κραυγές.» (6.4.87)

– «Η συμμαχία του SPO με το OVP είναι μια κουτσή πάπια.» (6.4.87)

– «Είναι αδιανόητο το γεγονός ότι η αυστριακή κυβέρνηση ακολουθεί μια διπλωματία υποκλίσεων προς τις ΗΠΑ, παρά τη σκανδαλώδη συμπεριφορά των Αμερικάνων». (16.5.87)

– «Οι ΗΠΑ δεν θα ησυχάσουν αν δεν γκρεμίσουν ακόμα και το τελευταίο μνημείο των πεσόντων του πολέμου.» (12.6.87)

– «Η λύση βρίσκεται σε μια πραγματική ιδιωτικοποίηση, η οποία θα περιλάβει και τις κρατικές τράπεζες. Η σημερινή αποκρατικοποίηση δεν είναι παρά μια παραπειστική μανούβρα.» (16.7.87)

– «Η αυστριακή Ένωση Αγροτών δεν είναι ένωση αγροτών αλλά ένωση κλεφτών.» (9.8.87)

– «Το Λαϊκό Κόμμα είναι η σκωληκοειδής απόφυση της κυβέρνησης: είναι μονίμως σε ερεθισμό και δεν χρησιμεύει σε τίποτα.» (24.8.87)

– «Η κυβέρνηση είναι ένα κοτέτσι όπου όλοι κακαρίζουν και κανείς δεν κάνει αυγά.» (17.9.87)

– «Απαιτούμε από τον καγκελάριο να δείχνει αποφασιστικότητα και να μη μοιάζει έτοιμος να πέσει νοκ άουτ με κάθε πρόβλημα.» (21.4.88)

– «Όταν λέει κανείς τέτοια πράματα του βάζουν τη σφραγίδα του φασίστα. Ε, τότε υπάρχουν πολλοί φασίστες στην Αυστρία.» (27.6.88)

– «Τα κυβερνητικά κόμματα είναι φουσκωμένοι, ντοπαρισμένοι σχηματισμοί από την υποστήριξη των ΜΜΕ και της κρατικής τηλεόρασης.» (3.10.88)

– «Αν το ψέμα είχε πράγματι κοντά ποδάρια, τότε οι υπάλληλοι της Ενωσης Αγροτών θα ήταν νάνοι.» (3.10.88)

– «Πότε θα καταργηθεί και σε μας το ‘ανατολικό μπλοκ’ με τη διαφθορά, τη σπατάλη, τους εξαναγκασμούς, τα μονοπώλια και τα προνόμια;» (14.1.90)

– «Έχουμε 300 στρατηγούς. Αυτοί οι χρυσοί φασιανοί είναι η παρακμή του ομοσπονδιακού στρατού και η κατάργηση της εθνικής άμυνας.» (14.1.90)

– «Η κυβέρνηση οσιαλδημοκρατικού-λαϊκού κόμματος από δειλία και αναποφασιστικότητα μας κατάντησε περίγελο διεθνώς.» (14.1.92)

– «Έξω οι παλιάνθρωποι (σ.σ. η κυβέρνηση) που διοικούν τόσο άσκημα τη χώρα στην πλάτη του φορολογούμενου πολίτη.» (3.10.93)

– «Η μετανάστευση σήμερα είναι ένα μικρό κύμα. Σε λίγο θα ακολουθήσει πραγματική θύελλα.» (28.10.93)

– «Το κόμμα μας είναι σαν ένας μικρός Δανιήλ στο λάκκο των μαύρο-κόκκινων λεόντων.» (28.10.93)

– «Δεν θα μας σταματήσουν οι ερυθροί λογοκριτές στην κρατική τηλεόραση.» (16.2.94)

– «Η πολιτική δεν πρέπει να γίνεται για τους τεμπελχανάδες, τους κοπρίτες, τα κοινωνικά παράσιτα, αλλά για τους ανθρώπους που προσπαθούν.» (18.2.94)

– «Τις κόκκινες (SPO) και τις μαύρες (OVP) ψείρες πρέπει να τις καταπολεμάμε με υδροκυάνιο.» (25.4.94)

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Gudmund Tributsch ‘Schlagwort Haider’ (Falter Verlag, Wien 1994). Εκτενέστατο ανθολόγιο περικοπών από δηλώσεις και ομιλίες του Χάιντερ, με τη μορφή πολιτικού λεξικού. Περιλαμβάνονται περισσότερα από 1000 αποσπάσματα και συνοδεύονται από αναλυτική καταγραφή των λέξεων-κλειδιά που χρησιμοποιεί ο Αυστριακός ακροδεξιός πολιτικός. Την επιλογή και την κατάταξη των αποσπασμάτων επιμελήθηκε ο Γκούντμουντ Τρίμπουτς, ο οποίος διευθύνει τα κοινοβουλευτικά αρχεία του δεξιού Λαϊκού Κόμματος. Ο τόμος συμπληρώνεται με μια μελέτη του Γερμανού γλωσσολόγου Φραντς Γιάνουσεκ, στην οποία αναλύεται ο τρόπος που χειρίζεται τη γλώσσα ο Χάιντερ και η μέθοδος που έχει επιλέξει για τη συγκρότηση μιας ‘μεταμοντέρνας’ ακροδεξιάς ρητορείας. Η ανάλυση δίνει απαντήσεις και στην απορία που γεννά η διαπίστωση ότι τα λόγια του Χάιντερ έχουν σημαντική απήχηση.

Franz Januschek ‘Rechtspopulismus und NS-Anspielungen am Beispiel des osterreichischen Politikers Jorg Haider’ (Duisburger Institut fur Sprach- und Sozialforschung, 1990). Γλωσσολογική ανάλυση του ακροδεξιού λαϊκισμού και των υπαινιγμών για το ναζιστικό παρελθόν που διατυπώνει ο Χάιντερ. Ερμηνεία της σύγχρονης μορφής ακροδεξιάς επιχειρηματολογίας που εφαρμόζει. Εντοπίζονται οι λόγοι που είναι εκ των προτέρων καταδικασμένη κάθε προσπάθεια να πολεμηθεί ο Χάιντερ με τη δαιμονοποίησή του και με στερεότυπα όπως ‘ο εγγονός του Χίτλερ’ κ.α. Ανάλυση του ρόλου των υπαινιγμών στον πολιτικό λόγο.

Ulrich Schmitz ‘Postmoderne Concierge: Die Tagesschau. Wortwelt und Weltbild des Fernsehnachrichten’ (Opladen, 1994) Ανάλυση των βραδινών τηλεοπτικών δελτίων. Ο ‘μεταμοντέρνος’ πολιτικός λόγος που επιβάλλεται από τη μετατροπή της πολιτκής σε σόου.

ΔΕΙΤΕ

Ο δικτάτορας (The Great Dictator) του Τσάρλι Τσάπλιν (1940). Η πασίγνωστη καρικατούρα του Χίτλερ λειτουργεί ακόμα ως πρότυπο κάθε μεγαλομανούς πολιτικού. Ορισμένοι υπαινιγμοί του Χάιντερ παραπέμπουν στη ‘χρυσή’ εκείνη εποχή του πανγερμανισμού.

Evita, Αλαν Πάρκερ (1996). Κινηματογραφική, εκσυγχρονισμένη, μεταφορά του γνωστού θεατρικού μιούζικαλ των Αντριου Λόιντ Βέμπερ και Τιμ Ράις. Αφελής εξιστόρηση της ανόδου μιας χωριατοπούλας που έγινε σταρ στην πρωτεύουσα και μετά πρώτη κυρία δίπλα στον ιδιότυπο δημαγωγό Χουάν Περόν.

 


Δείτε επίσης:

# Ολα τα άρθρα του ‘Ιού’ στην ΕφΣυν

# Ολα τα ‘κομμένα’ κείμενα των φορέων του ‘Ιού’ που δεν «χώρεσαν» στην Ελευθεροτυπία, Κείμενα εκτός Ελευθεροτυπίας.

# Ολα τα άρθρα του ιστολογίου μας με ετικέτα ‘Δημήτρης Ψαρράς‘.

# Ολα τα άρθρα με ετικέτα ‘Αντα Ψαρρά

# Ολα τα άρθρα με ετικέτα ‘Τάσος Κωστόπουλος

# Ολα τα άρθρα με ετικέτα ‘Δημήτρης Τρίμης

# Ολα τα άρθρα με ετικέτα ‘Αγγέλικα Ψαρρά

# Το XYZ Contagion στα mainstream ΜΜΕ
https://xyzcontagion.wordpress.com/mainstream-mme/

# Ολα τα άρθρα του ιστολογίου μας με ετικέτα ‘Ιός‘ …

… τους φορείς του οποίου πρέπει να ευχαριστήσουμε, αφού στο άρθρο τους «Νικόλαος Μιχαλολιάκος;;; Απών!!!«, 04/04/2015, πρότειναν στους αναγνώστες τους, στο τμήμα «Διαβάστε/Δείτε/Επισκεφτείτε» που συνηθίζουν, το βιβλίο μας «XYZ Contagion, Εννιά συν μία σκηνές από την ιστορία της ελληνικής ακροδεξιάς που ρίχνουν φως στην άγνωστη Χρυσή Αυγή, Η Χρυσή Αυγή, το φασιστικό κρατικοπαρακράτος και οι κρυφές χρηματοδοτήσεις, Μια ακτινογραφία της μεταμφίεσης του ναζιστικού ζόμπι», έκδοση XYZ Contagion + Carpe Librum, Θεσσαλονίκη, 2014, ISBN 978-618-81244-6-2, το οποίο έχει εξαντληθεί στην έντυπη μορφή του (ούτως ή άλλως δωρεάν δινόταν σε όλους όσους το ζήτησαν), αλλά κατεβαίνει δωρεάν σε αυτό το λινκ:
https://xyzcontagion.wordpress.com/2014/11/01/e-book-of-9-1-scenes-bibliography/

# Ιός – Οι άνθρωποι από την Ελλάδα, Νέα στοιχεία για την εμπλοκή των συμπατριωτών μας εθελοντών του σερβοβοσνιακού στρατού στο μεγαλύτερο έγκλημα πολέμου των μεταπολεμικών χρόνων (άρθρο στην Εφημερίδα των Συντακτών 2015-06-13)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/06/16/ios-anthropoi-apo-ellada-nea-stoixeia-srebrenica/

# Ιός – Νικόλαος Μιχαλολιάκος;;; Απών!!! Ο Φίρερ σχεδιάζει τη «μεγάλη απόδραση» (άρθρο στην Εφημερίδα των Συντακτών 2015-04-04) -κι ένα ακόμη ευχαριστώ!!!
https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/04/05/ios-mix-apon-xyz-contagion/

# Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά ‘Η Μαύρη Βίβλος της Χρυσής Αυγής, Ντοκουμέντα από την ιστορία και τη δράση μιας ναζιστικής ομάδας’, εκδόσεις Πόλις, Οκτώβριος 2012
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/10/24/dimitris-psarras-neo-biblio-mavri-biblos-xrysis-avgis/

# Δημήτρης Ψαρράς – Η Χρυσή Αυγή μπροστά στη Δικαιοσύνη – Η κάθαρση σε αναμονή (Συνέντευξη στο left.gr 2015-03-10)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/03/10/dimitris-psarras-interview-left-gr-kalodoukas/

# Δημήτρης Ψαρράς – Δύο απροσδόκητοι συνήγοροι της Χρυσής Αυγής – Τα άρθρα του Τάκη Φωτόπουλου και του Γιώργου Δελαστίκ που αθωώνουν το ναζιστικό μόρφωμα
https://xyzcontagion.wordpress.com/2013/09/27/dimitris-psarras-fotopoulos-delastik/

# Δημήτρης Ψαρράς – Το αντιφασιστικό κίνημα και η δίκη της ΧΑ (Παρέμβαση στην εκδήλωση της συλλογικότητας ‘Ανήσυχοι Γονείς’ στη Νέα Σμύρνη 2014-12-04)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2014/12/05/psarras-paremvasi-anisixoi-goneis/

# Το καινούργιο βιβλίο του Δημήτρη Ψαρρά για την ‘Χρυσή Αυγή μπροστά στη δικαιοσύνη’, μια εκδήλωση του Ιδρύματος Ρόζα Λούξεμπουργκ -κι ένα ευχαριστώ!!!
https://xyzcontagion.wordpress.com/2014/09/15/psarras-nea-brosoura-gia-xa-rosa-lux-thanks/

# Τρίτος χρόνος ‘Εφημερίδα των Συντακτών’ – Ολα τα κείμενα της ομάδας του ‘Ιού’ και των φορέων του, Αντα Ψαρρά, Δημήτρη Ψαρρά και Τάσου Κωστόπουλου
https://xyzcontagion.wordpress.com/2015/11/07/tritos-xronos-efsyn-ola-ios/

# Δεύτερος χρόνος ‘Εφημερίδα των Συντακτών’ – Ολα τα κείμενα της ομάδας του ‘Ιού’ και των φορέων του, Αντα Ψαρρά, Δημήτρη Ψαρρά και Τάσου Κωστόπουλου
https://xyzcontagion.wordpress.com/2014/11/07/defteros-xronos-efsyn-ola-ios/

# Ενας χρόνος ‘Εφημερίδα των Συντακτών’ – Ολα τα κείμενα της ομάδας του ‘Ιού’ και των φορέων του, Αντα Ψαρρά, Δημήτρη Ψαρρά και Τάσου Κωστόπουλου
https://xyzcontagion.wordpress.com/2013/11/08/enas-xronos-ef-syn-ola-ios-foreis/

# Δημήτρης Ψαρράς – Η «ιδιωτικοποίηση» του ναζισμού (άρθρο στην «Ελευθεροτυπία» 2010-11-28)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2010/11/28/dimitris-psarras-idiotikopoiisi-tou-nazismou/

# Ιός – Ναζί με στολή φιλάθλου (άρθρο για τη ‘Γαλάζια Στρατιά’ της ‘Χρυσής Αυγής’)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2001/12/01/ios-nazi-me-stoli-filathlou-2001-12-01/

# Δημήτρης Ψαρράς – Τα αναβολικά του φασισμού
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/06/10/dimitris-psarras-ta-anavolika-tou-fasismou/

# Δημήτρης Ψαρράς – Χρυσή Αυγή: Η συμμορία που την έκαναν κόμμα
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/04/29/dimitris-psarras-xrysh-avgi-symmoria-ekanan-komma/

# Δημήτρης Τρίμης και Δημήτρης Ψαρράς: ‘Για τη Χρυσή Αυγή το μέσο (βία) είναι το μήνυμα’
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/05/08/dimitris-trimis-dimitris-psarras-egerthiti/

# Δημήτρης Τρίμης – Η σιωπή είναι συνενοχή: Για τη στάση των ΜΜΕ απέναντι στο φαινόμενο της Χρυσής Αυγής
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/09/16/dimitris-trimos-siopi-einai-synenoxi/

# Δημήτρης Ψαρράς – Ε, όχι και «φασιστική», η Χρυσή Αυγή
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/10/07/dimitris-psarras-e-oxi-kai-fasistiki-epoxi/

# Ιός – «Ρωμηοσύνη» αλά αμερικανικά (άρθρο που δεν «χώρεσε» στην Ελευθεροτυπία 2010-01-23)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2010/01/23/ios-romiosini-ala-amerikanika/

# Δημήτρης Ψαρράς – Ζήλεψε τη δόξα του Μανιαδάκη, Ο βουλευτής του ΛάΟΣ Κυριάκος Βελόπουλος χέρι-χέρι με τον διαβόητο υπουργό του Μεταξά (άρθρο στην «Ελευθεροτυπία» 2011-10-09)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/10/09/dimitris-psarras-zilepse-doxa-maniadaki/

# Δημήτρης Ψαρράς – Παρέλαση ρατσισμού (ρεπορτάζ για τη δίκη των ρατσιστικών συνθημάτων των ΟΥΚ στην «Ελευθεροτυπία» 2011-12-21)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/12/21/dimitris-psarras-parelasi-ratsismou/

# Δημήτρης Ψαρράς – Η εξίσωση του μίσους (άρθρο στην «Ελευθεροτυπία» 2011-06-23)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/06/23/dimitris-psarras-exisosi-tou-misous/

# Δημήτρης Ψαρράς – Σπίθα, Τιμή, Χρυσή Αυγή;
http://x2t.com/spitha-timi-xa

# Δημήτρης Ψαρράς – Ο παππούς μας ο λαθρομετανάστης
http://x2t.com/pappous

# Δημήτρης Ψαρράς – Το πογκρόμ κατά των μεταναστών σχεδιαζόταν ήδη από το 1997
https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/05/22/dimitris-psarras-to-pogkrom-1997-sxediazotan/

# Δημήτρης Ψαρράς – Οι ‘ικέτες’ της Αθήνας και του Παρισιού
http://x2t.com/iketes

# Δημήτρης Ψαρράς – Ο Σπίθας και το Παιδί Φάντασμα την εποχή του Μνημονίου
http://x2t.com/spithas

# Δημήτρης Ψαρράς – Τα ‘νόμιμα’ στιλιάρια
https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/07/01/dimitris-psarras-nomima-stiliaria-2/

# Δημήτρης Ψαρράς – Ο υιός του πατρός
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/05/18/dimitris-psarras-o-yios-tou-patros-thanos-plevris/

# Αντα Ψαρρά – Τα ‘talk show’ της Χρυσής Αυγής
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/05/16/anta-psarra-talk-show-xrysi-avgi-rednotebook/

# Αυστρία: Μοντέλο Χάιντερ: Τότε που «περιμέναμε τον Ελληνα Χαϊντερόπουλο» (άρθρο του ‘Ιού’ στο περιοδικό ΕΨΙΛΟΝ, 2000-03-19)
https://xyzcontagion.wordpress.com/2000/03/19/modelo-haider/

# Αντα Ψαρρά – ΕΛΑΣ, Τιμή, Χρυσή Αυγή
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/05/14/anta-psarra-elas-timi-xrisi-avgi-tvxs/

# Αντα Ψαρρά – Εχει (ρατσιστικό) θέμα!!!
https://xyzcontagion.wordpress.com/2012/09/18/anta-psarra-exei-ratsistiko-thema-tvxs/

 

Γράψτε ελεύθερα, αν σκεφτήκατε κάτι :)

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: