XYZ Contagion

Στιγμές και όψεις της ελληνικής (και όχι μόνο) δημόσιας πραγματικότητας από ένα ιστολόγιο που αγαπάει την έρευνα

Οι κινηματογραφιστές του ΕΛΑΣ – Ολα τα φιλμ-ντοκουμέντα

Posted by Βασιλική Μετατρούλου στο 2011/03/24

Πρόκειται για το σύνολο της παραγωγής σε φιλμ από το κινηματογραφικό συνεργείο του ΕΛΑΣ, (ή ορθότερα, το φωτοκινηματογραφικό συνεργείο του ΕΛΑΣ), που έχει διασωθεί. Κάτι λιγότερο από 11 λεπτά. Δόθηκαν στην Ταινιοθήκη της Ελλάδας από την Ολυμπία και τον Κώστα Παπαδούκα, αδερφό του Θανάση Παπαδούκα, του οπερατέρ του κινηματογραφικού συνεργείου του ΕΛΑΣ, από το φθινόπωρο του 1944 μέχρι λίγο μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Πριν από τον Θανάση Παπαδούκα, την δουλειά αυτή έκανε ο οπερατέρ Ιωάννης Νισυρίου, με μία μηχανή που είχαν βρει «σε κάτι κιβώτια γερμανικά μαζί με φιλμ, τραβηγμένα και ατράβηχτα», όπως διηγείται ο Θανάσης Παπαδούκας.

Το συνεργείο, υπό την εποπτεία του ζωγράφου Δημήτρη Μεγαλίδη, και με τη συμμετοχή του Κώστα Μακρή, γύρισε αρκετά μέτρα φιλμ, από τα οποία έχουν διασωθεί αυτά τα αποσπάσματα που μπορείτε να δείτε παρακάτω στο βίντεο.

Τα μέλη του συνεργείου:

  • Δημήτρης Μεγαλίδης, προϊστάμενος
  • Ιωάννης Νισυρίου, οπερατέρ
  • Θανάσης Παπαδούκας, οπερατέρ
  • Κώστας Μακρής

Περιγραφή των σκηνών:

  • Συνεδρίαση της ΠΕΕΑ στην Ευρυτανία, άνοιξη του 1944. Διακρίνεται ο Σπύρος Μελετζής, φωτογράφος του αγώνα [Οι φωτογραφίες των μελών του συνεργείου, στους τίτλους στην αρχή είναι του Σπύρου Μελετζή].
  • Ο Αρης Βελουχιώτης και οι Μαυροσκούφηδες, έφιπποι, τέλη του 1944 ή αρχές του 1945
  • Η Ταξιαρχία Ιππικού στη Λάρισα, με τα άλογα που ο ΕΛΑΣ είχε πάρει λάφυρα από τους Ιταλούς, τέλη του 1944 ή αρχές του 1945, επίσης.
  • Ο Στέφανος Σαράφης και ο Αρης Βελουχιώτης με τους Μαυροσκούφηδες του, όλοι έφιπποι, πιθανόν στα Ιωάννινα, φθινόπωρο του 1944.
  • Ο Στέφανος Σαράφης και ο Αρης Βελουχιώτης με τα στελέχη του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ ποζάρουν στην έδρα του ΓΣ.
  • Πορεία ανταρτών μέσα στο χιόνι, μετά από μάχη με του Γερμανούς. Κουβαλάνε τραυματισμένους συντρόφους τους. Οταν ο ένας πεθαίνει, τον θάβουν στο χιόνι, χειμώνας 1943-1944.
  • Αντάρτες έπειτα από πορεία φτάνουν σε ορεινό χωριό, όπου οι γυναίκες του χωριού τους κερνούν και τους φιλεύουν.
  • Σκηνοθετημένη μάχη-ναυμαχία του ΕΛΑΝ. Οι Γερμανοί «ηθοποιοί» είναι πραγματικοί αιχμάλωτοι, που μάλιστα, μη γνωρίζοντας για τη σκηνοθεσία, νόμιζαν ότι οι ΕΛΑΝίτες επρόκειτο να τους εξοντώσουν.
  • Θεατρική παράσταση από ερασιτέχνες ηθοποιούς των πολιτιστικών ομάδων των ΕΑΜ/ΕΛΑΣ/ΕΠΟΝ στην πλατεία του χωριού. Παρακολουθούν αξιωματικοί και οπλίτες του ΕΛΑΣ, και όλος ο πληθυσμός του χωριού, που μάλλον βλέπει για πρώτη φορά θέατρο.
  • Σκηνές απελευθέρωσης άγνωστο ποιας πόλης ακριβώς.της Πάτρας.
  • Παράδοση των όπλων του ΕΛΑΣ, μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας. Διακρίνονται και Βρετανοί ένστολοι που επιτηρούν την παράδοση των όπλων.
  • Στο κλείσιμο, οι τραγικές σκηνές με τους αντάρτες του ΕΛΑΣ να κλαίνε την στιγμή που παραδίδουν τα τιμημένα άρματά τους.

Περαιτέρω:

Ντοκιμαντέρ της Ρένας Χριστάκη, με τίτλο «Οι ζωγράφοι στα βουνά της ελεύθερης Ελλάδας, 1941-1945«, κλικ εδώ.

Οι σελίδες και τα ιστολόγια του ερευνητή της φωτογραφίας, Μανώλη Κασιμάτη, από την «Πολιτιστική Εταιρεία Φωτογραφίζοντας», κλικ εδώ ή π.χ. εδώ.

Δείτε επίσης:

Αρχειακό υλικό – Αιχμάλωτοι του ΔΣΕ σε στρατόπεδο συγκέντρωσης του Εθνικού Στρατού
Τελικά υπάρχουν δύο ταινίες για «την αλήθεια για τα παιδιά της Ελλάδας» στον Εμφύλιο!

26 Σχόλια to “Οι κινηματογραφιστές του ΕΛΑΣ – Ολα τα φιλμ-ντοκουμέντα”

  1. Εύγε! Απίθανο!

  2. Το ξαναβλέπω το βίντεο και ανατριχιάζω, εκπληκτικό ντοκουμέντο. Πιστεύω ότι αξίζει ο κόπος να ταυτοποιήσουμε τα πρόσωπα που εμφανίζονται μέσα στα ιστορικά πλαίσια. Φοβερό βίντεο, λχ η εμφάνιση του Ζέρβα ανατρίχιασε τη σπονδυλική μου στήλη. Ας μην πω για τα τελευταία πλάνα…

  3. Μα ‘σαι καλά για τα σχόλια.
    «Ζέρβας»;;; Μάλλον, Αρης Βελουχιώτης, εννοείς :-)

  4. Φτου, μπερδεύτηκα με τους μουσάτους που είναι ίδιοι και οι δύο. Υπέθεσα Ζέρβα γιατί ο Άρης ήταν στην παρανομία.

  5. Ταυτοποίηση, να τι λέω!

  6. Abecedar said

    Το βίντεο έχει πολλές αδικαιολόγητες διακοπές στην ήχο. Θα ήμουν ευγνώμων σε όποιον θα μπορούσε να βρει το βίντεο χωρίς τις συγκεκριμένες αδικαιολόγητες διακοπές στην ήχο. Υπάρχει λόγος…

  7. :-)
    Επρεπε, κάποια στιγμή, να συγκεντρωθούν όλα τα λιγοστά αυτά πλάνα. Αυτό είναι το σημαντικό. Εδωσα σύντομες περιγραφές, αν και θα ήταν δυνατόν να ειπωθούν και παραπάνω πράγματα, όπως π.χ. στη σκηνή στο Γενικό Αρχηγείο του ΕΛΑΣ που ποζάρουν όλοι οι καπετάνιοι, τουλάχιστον την πρώτη σειρά, τους αναγνωρίζω τους περισσότερους (Αυγερόπουλος, Νεόκοσμος Γρηγοριάδης) ή στη συνεδρίαση της ΠΕΕΑ (Μπακιρτζής) κ.ο.κ. Επίσης, οι Μαυροσκούφηδες του Αρη, (Κωστούλας, Τζαβέλας, Λέων). Αν χρειαστεί, δηλαδή, ανάλυση πλάνο-πλάνο, μέσες-άκρες είναι εφικτή. Απλά ήθελα να δώσω βάρος στο ΤΙ βλέπουμε, στο ΠΟΤΕ και στο ΠΟΥ, στο μέτρο των γνώσεων μου, ασφαλώς, διότι δεν υπήρχε πουθενά κάποια συνεκτική περιγραφή-αφήγηση.

    Ζήλεια (ψώρα), ο Ζέρβας δεν είχε κινηματογραφικό συνεργείο (παρεμπιπτόντως, ούτε και Ναυτικό είχε, -κάποια στιγμή μόνο, βάφτισε μία βάρκα με τρεις ψαράδες ως «ΕΔΕΝ», δηλαδή ναυτικό του ΕΔΕΣ, αλλά αυτή η βάρκα δεν πήγε ούτε απέναντι στη Λευκάδα).
    Ενώ, το ένδοξο ΕΛΑΝ, έτσι;;; Είδες τι είδους μάχες έδινε (ας ήταν και κραυγαλέα στημένο, δεν πειράζει) :-)

  8. @Abecedar
    Το βίντεο είναι συρραφή από πολλές ταινίες (αλλά, μιλάμε, από ΠΟΛΛΕΣ ταινίες).

  9. Γιώργος Κουβαράς said

    Πολύ καλή δουλειά του Νισυρίου και του Παπαδούκα, τα ονόματα τους τα βρήκα και σε άλλα φιλμάκια στο αρχείο της ΕΡΤ!!! Πολύ καλό ντοκουμέντο μπράβο!!

  10. Ευχαριστούμε τον φίλο του ιστολογίου, που μας επισήμανε ότι οι σκηνές απελευθέρωσης, γύρω στο 8.40 του βίντεο, είναι από την Πάτρα.

  11. Αναδημοσίευση στο Ιστοριολόγιο του φίλου Γιάννη Σκαλιδάκη.

  12. Αναδημοσίευση και από το (αγαπημένο μας) ιστολόγιο, emfilios, που κοντεύει να συγκεντρώσει το σύνολο, που λέει ο λόγος, των κειμένων που έχουν γραφτεί για τον εμφύλιο ΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΕΛΑΣ – ΟΛΑ ΤΑ ΦΙΛΜ- ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ

  13. Ο πιο σωστος τιτλος του συνεργειου εινα φωτοκινηματογραφικο.Ο Γιαννης Νισυριου, που ηταν φωτορεπορτερ του Ελληνοιταλικου πολεμου, δεν γυριζε μονο αλλα και φωτογραφιζε/βλεπετε την φωτογραφικη μηχανη που εχει. Μαλιστα τον φθινοπωρο του 1944 εκανε την πρωτη φωτογραφικη εκθεση με φωτογραφιες του αγωνα της αντιστασης.
    Καποιες φωτογραφιες του δυστυχως εχει οικειοποιηθει αλλος φωτογραφος.
    Ο Γιαννης Νισυριου (αδελφος της Καιτης Ζευγου) τραβαγε με 16mm μηχανη ληψεως και το περισσοτερο κινηματογραφικο υλικο του αγνοηται.Επισης ο Θανασης Ππαδουκας ηταν ο οπερατερ οχι ο Κωστας, φωτογραφια του υπαρχει στο βιβλιο της Ολυμπιας Παπαδουκα
    και αυτος τραβαγε με μηχανη 35 mm.
    Ολο το υλικο βεβαια εμφανιζοταν στα εργαστηρια των αδελφων ΠΑΠΑΔΟΥΚΑ στην Αθηνα. Οσο αφορα τις μηχανες ληψεως δεν ειχαν δυνατοτητα καταγραφης ηχου, οποτε ο ηχος μπηκε πολυ μετα. Πιο συγκεκριμενα απο το 1979 και μετα και απο διαφορους σκηνοθετες(4) που χρησιμοποιησαν το υλικο οπως ηθελαν και χωρις καμμια αναφορα για ποιος το εκανε ..
    αποσπασματα απο την εισηγησεις του υπογραφοντος:
    1)ημεριδα με θεμα η φωτογραφια στα χρονια της Αντιστασης Μουσειο Μπενακη – 27/2/2011
    2)οπτικοακουστικη εκδηλωση αφιερωμενη στα κινηματογραφικα συνεργεια του
    ΕΛΑΣ – ΔΣΕ που διοργανωσε το τμημα πολιτισμου του Συνασπισμου – 1/3/2011
    Δυστυχως 67 χρονια περιμεναν οι δημιουργοι για να αποκατασταθουν.
    Ας βοηθησουμε ολοι στην συγκεντρωση υλικου και για αυτους και για αλλους «ξεχασμενους φωτοκινηματογραφιστες»

  14. […] από XYZ Contagion και την Βασιλική […]

  15. Αναδημοσίευση από το πολύ καλό ιστολόγιο parallhlografos.wordpress.com, με τίτλο:

    Οι κινηματογραφιστές του ΕΛΑΣ – Τα διασωθέντα φιλμ
    http://parallhlografos.wordpress.com/2011/04/10/%CE%BF%CE%B9-%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AD%CF%82-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CF%83-%CF%84%CE%B1-%CE%B4%CE%B9%CE%B1%CF%83/

    Κινηματογραφικό συνεργείο του ΕΛΑΣ 1943 1945 – Ολα τα φιλμ | Roseta Books
    http://rosetabooks.wordpress.com/2011/04/11/%CE%BA%CE%B9%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CF%83-1943-1945/

  16. Αναδημοσίευση από

    http://souflievros.blogspot.com/2011/04/blog-post_491.html

  17. Αναδημοσίευση από «Συσπείρωση Αριστερών Μηχανικών»
    http://syspeirosiaristeronmihanikon.blogspot.com/2011/04/blog-post_11.html

  18. Αρβανίτικο Κεφάλι said

    http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=603176

  19. @Αρβανίτικο Κεφάλι

    Το άρθρο από την Αυγή που παραθέτεις, έχει ημερομηνία
    6 Μαρτίου 2011
    http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=603176

    Το άρθρο το δικόμας, από το παρόν ιστολόγιο (με το ίδιο ακριβώς θέμα) έχει ημερομηνία κατά πολύ προγενέστερη,
    18 Φεβρουαρίου 2011
    https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/02/18/telika-yparxoun-dyo-tainies/

    Αν προσέξεις τις ομοιότητες (ολόκληρες παραγράφους), μπορείς να καταλάβεις ποιος άντλησε υλικό και από ποιον, και πότε.

  20. Και άρθρο στην Βικιπαίδεια:

    Φωτοκινηματογραφικό συνεργείο του ΕΛΑΣ

  21. Αρβανίτικο Κεφάλι said

    Μα δεν υπονόησα κάτι τέτοιο – απλώς επεσήμανα το άρθρο. :-) Όσο για την άντληση υλικού, δυστυχώς οι κακές συνήθειες αυτού του τύπου είναι πολύ συνηθισμένες στα ελληνικά ΜΜΕ και όχι μόνο.

  22. manokasi said

    Κατοπιν της συνεχους ερευνας για ταυτοποιηση των σκηνων του φωτοκινηματογραφικου συνεργειου του ΕΛΑΣ διαπιστωσαμε οτι οι σκηνες-σεκανς απο τη Πατρα δεν ειναι δικες του παραγωγης.
    Οι σκηνες αυτες γυριστηκαν απο το κινηματογραφικο συνεργειο των Εγγλεζικων στρατιωτικων δυναμεων οπως και πολλες αλλες σκηνες http://www.britishpathe.com/record.php?id=58036.
    Επισης μπορειτε να βρειτε στο http://www.britishpathe.com σκηνες και για ολη την διαρκεια της σκληρης δεκαετιας του 1940. Ηδη εχουμε κανει μια καταγραφη ολων των περιεχομενων των σκηνων που τραβηχτηκαν/γυριστηκαν απο τη εταιρεια PATHE μαζι με καποια ονοματα των οπερατερ της. Καποιες βεβαια ειναι ακομα χωρις τεκμηριωση.
    Δεν θα επρεπε το ελληνικο κρατος, ολα αυτα τα κινηματογραφικα αρχεια που υπαρχουν σε ηλεκτρονικες διαδικτιακες βασεις δεδομενων να τα εχει υπο την κατοχη του και να τα εχει τεκμηριωσει ιστορικα και χρονικα δημιουργωντας ενα μεγαλο φιλμ ντοκουμεντο.
    Δικη μας ιστορια ειναι ρε γαμωτο…
    μανολης κασιματης

  23. Τέλος Χαρτοσήμου said

    Στους πρτεινόμενους ιστότοπους του ιστολογίου:

    Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος στον κινηματογράφο
    http://cineguerracivil.blogspot.com/

  24. Κατακόρυφη αύξηση των επισκέψεων σε αυτό το άρθρο,
    μάλλον διότι προτείνουν το βίντεο εκπαιδευτικοί
    για να παιχτεί στην εθνική εορτή της 28ης Οκτωβρίου,

    όπως άπό εδώ

    Εκπαιδευτικό υλικό για την 28η Οκτωβρίου « Α΄ Σύλλογος Αθηνών Εκπαιδευτικών Π.Ε.
    http://www.a-athinon.gr/?p=1422

    ΕΛΜΕ Βοιωτίας: Προτάσεις και υλικό για τη γιορτή της 28ης Οκτωβρίου και τον Αντιφασιστικό Αγώνα (1940 – 1944)
    http://elmeviot.blogspot.gr/2012/10/1940-1944.html

    Ν. Πλουμπίδης : Εκπαιδευτικό Υλικό
    http://spe-ploumpidis.blogspot.gr/p/blog-page_6.html

    δασκάλαΒΜ: Αφιέρωμα στον ελληνο-ιταλικό πόλεμο, την Κατοχή και την Εθνική Αντίσταση
    http://madvalia2.blogspot.gr/p/blog-page_7.html

    http://diktiospartakos.blogspot.gr/2012/10/28

    http://iliastoutsoglidis.blogspot.gr/2013/10/28-1940-1944.html

    http://www.syllogosperiklis.gr/%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-28%CE%B7-%CE%BF%CE%BA%CF%84%CF%89%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF/

    http://www.elme-limnou.gr/%CE%B5%CE%BA%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%85%CF%84%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%85%CE%BB%CE%B9%CE%BA%CF%8C/

    http://manouleskaipaidakia.blogspot.gr/2013/10/28.html

    γράμματα σπουδάματα…: Προτάσεις και υλικό για τη γιορτή της 28ης Οκτωβρίου και τον Αντιφασιστικό Αγώνα (1940 – 1944)
    http://ekti2014.blogspot.gr/2014/09/28-1940-1944.html

    και από εδώ

    Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος – εικονογραφημένο αφιέρωμα – Α΄ Σύλλογος Αθηνών Εκπαιδευτικών Π.Ε.
    http://asyllogosathinon.posterous.com/164011395

  25. Τέλος Χαρτοσήμου said

    Αναδημοσιεύσεις 2013:

    Σπάνιο video στη δημοσιότητα | alterthess.gr :: όλες οι ειδήσεις από την άλλη Θεσσαλονίκη
    http://www.alterthess.gr/content/spanio-video-sti-dimosiotita

    ΣΠΑΝΙΟ ΒΙΝΤΕΟ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΤΗΤΑ | ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ
    http://enotitasaronikou.wordpress.com/2013/10/30/%CF%83%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BF-%CE%B2%CE%B9%CE%BD%CF%84%CE%B5%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CF%83-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%BF%CF%83%CE%B9%CE%BF%CF%84%CE%B7%CF%84/

    Οι κινηματογραφιστές του ΕΛΑΣ – Ολα τα φιλμ-ντοκουμέντα
    http://www.kar.org.gr/?p=31417

    Σπάνιο video του ΕΛΑΣ στη δημοσιότητα ~ enstoloi.gr Ενημερωτική Ιστοσελίδα του Τμήματος Σωμάτων Ασφαλείας ΣΥ.ΡΙΖ.Α.
    http://www.enstoloi.gr/2013/10/video_30.html

    Σπάνιο βίντεο του ΕΛΑΣ από τα χρόνια του πολέμου – Το κουτί της Πανδώρας | Νέα – άποψη – ρεπορτάζ – ειδήσεις
    http://www.koutipandoras.gr/46009/%CF%83%CF%80%CE%AC%CE%BD%CE%B9%CE%BF-%CE%B2%CE%AF%CE%BD%CF%84%CE%B5%CE%BF-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%B5%CE%BB%CE%B1%CF%83-%CE%B1%CF%80%CF%8C-%CF%84%CE%B1-%CF%87%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF.html

    Σπάνιο βίντεο του ΕΛΑΣ από τα χρόνια του πολέμου :: left.gr
    http://left.gr/news/spanio-vinteo-toy-elas-apo-ta-hronia-toy-polemoy
    ________________________________________

    Αναδημοσιεύσεις 2015:

    Βίντεο Ντοκουμέντο: Ο ΕΛΑΣ μέσα από το φωτοκινηματογραφικό συνεργείο του | TVXS – TV Χωρίς Σύνορα (που βάζει διαφημίσεις, σαν εμπορική ιστοσελίδα που είναι, αλλά μισή γραμμή για αναφορά της πηγής, πάντα το «ξεχνάει»).
    http://tvxs.gr/news/ellada/binteo-ntokoymento-o-elas-mesa-apo-fotokinimatografiko-synergeio-toy

  26. […] # Οι κινηματογραφιστές του ΕΛΑΣ – Ολα τα φιλμ-ντοκουμέντα https://xyzcontagion.wordpress.com/2011/03/24/kinimatografistes-elas/ […]

Γράψτε ελεύθερα, αν σκεφτήκατε κάτι :)

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Follow

Ενημερωθείτε για κάθε νέα δημοσίευση στο email σας.

Μαζί με 2.432 ακόμα followers

Αρέσει σε %d bloggers: